An Nelissen in première
Geschreven door Tom Bertels op 21 oktober 2009
Lang geleden dat we zo'n spontane staande ovatie hebben beleefd als woensdag na de première van Obsceen, de nieuwe soloproductie van An Nelissen. En nog langer dat we de aandrang voelden zelf mee recht te staan. Jan Decleir was prachtig, zo rond 1980, maar ook An Nelissen is erin geslaagd om de fabels van de Italiaanse Nobelprijswinnaar Dario Fo tot de hare te maken.
Het stuk leek nochtans gedoemd om voor eeuwig te worden opgevoerd door mannen. In Vlaanderen was het zelfs de vraag of een acteur zich na Jan Decleir nog ooit zou wagen aan de Obscene fabels. Wie anders zou die sappige, volkse vertellingen zo virtuoos kunnen vertolken? Wie anders zou het publiek bijna twee uur in de ban kunnen houden met eeuwenoude kluchten en bijbelse verhalen? Wie anders beheerst zo goed de kunst van de commedia dell'arte, de oervorm van het wereldse theater, mime, comedy, spotternij en vertelkunst in één?
An Nelissen, weten wij nu. Na de uitgesproken vrouwelijke monologen waarmee ze de afgelopen tien jaar met veel succes door het land toerde, kruipt de actrice nu met veel overtuiging in de huid van uitgesproken mannelijke herders en koningen. Ja, zelfs van een homo, een echte 'Gamma-jeanet', want zo verschijnt God in het verhaal over Abraham en Isaac. Op een roze wolk natuurlijk. Obsceen is die vertelling geenszins, tenzij dan in de oorspronkelijke Italiaanse zin van het woord: liederlijk, zedeloos. Zet daar ook nog maar oneerbiedig bij, en respectloos.
Terwijl het toch allemaal gewoon om mee te lachen is. Het verhaal 'Het kindeke Jezus' is een vat vol grappen en grollen, vol dubbele bodems en anachronismen. Het thema van 'Abraham en Isaac' is op zich al gevonden vreten voor relihaters als Nelissen, die naast de homofiele God een macho van een Lucifer neerzet. Even dachten we aan Manou Kersting in de tv-serie 'Matroesjka's', zo grof, dom en indrukwekkend mannelijk stond An Nelissen te acteren.
In Poezemuis, na de pauze, komen alle kwaliteiten definitief bovendrijven. Prachtige, haast barokke volkse taal, met veel natuurlijke alliteraties, mooie accenten en sprankelende beeldspraak. Schitterende typetjes en personages. Zagen we daar Pietje de Leugenaar passeren? Het onovertroffen 'gramelot' van de actrice (iets suggereren met mime, grimassen en gebaren) is pure commedia dell'arte, in onze tijd enkel geëvenaard door grote acteurs en cabaretiers als Jan Decleir, Hans Teeuwen en Alex Agnew.
Karel Michiels
